حجير ( hajir ) و حجيرة ( hajirat ) ص . ع . بسيار سنگ‌ناك . حجيزى ( hejjiz ) م . ع . حجزه حجزا و حجيزى و حجازة : منع كرد او را و بازداشت . مر . حجز . حجيف ( hejif ) ا . ع . آوازى كه از جوف برآيد . حجيل ( hajil ) ص . ع . فرس حجيل . اسبى كه سه دست و پاى وى سفيد باشد . حجيلاء ( hojayl ' ) ا . ع . آبى كه آفتاب بدان نرسد . حد ( hadd ) ا . ع . حايل ميان دو چيز و بازدارنده . و نهايت هر چيزى و منتهاى آن . و تيزى هر چيز . و دلاورى مردم . و تيزى شراب و سورت آن . و آنچه پيش آيد انسان را از غضب و سبكى . و عقوبت و تأديب گناهگار باندازه‌اى كه شارع در هر گناهى معين نموده . ج : حدود . حد ( hadd ) م . ع . حد السكين حدا ( از باب نصر ) : تيز كرد آن كارد را به سنگ و يا بسوهان . و حددت عليه حدا : خشم گرفتم بر او . و نيز حد : باز داشتن و منع كردن . يق حد الله ذلك عنا حدا و حددا اى منعه عنا . و حد زدن . و اندازه كردن . و كنارهء چيزى پديد نمودن . و تميز دادن چيزى از چيزى و حدت المراة حدا و حدادا ( از باب ضرب و نصر ) : جامهء سوك پوشيد آن زن بعد از وفات شوهر . حد ( hadd ) و ( had ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سومه و منتهاى هر چيز . و كرانه . و اندازه . و نهايت . و سرخانه و سرزمين . و هنگام و وقت . و كنار و لب . و وصف و تفصيل و تعريف . و تميز . و منع و تعرض و دفع و رد . و سياست و عقوبت و سرزنش و و تنبيه موافق فتواى مفتى مر مجرم و گناهگار را . و نوك هر چيز . و ميعادگاه شخص دونده . و لبه مانند لبهء كارد . و قلعه‌بندى . و احترام . و قوت و جسارت . و قوت شراب . و جاه و مرتبه . و قهر و خشم و غضب . و شتاب‌زدگى . و درشتى و حدت . و در اصطلاح منطق حد تعريف شيئ بذاتيات را گويند مانند تعريف انسان به حيوان ناطق بخلاف رسم كه تعريف شيئ بعرضيات است چنان كه تعريف انسان بماشى و ضاحك . و حد بلوغ : هنگام رسيدگى و بالغ شدن و شباب و جوانى . و حد تكليف : آن هنگام از عمر كه كودك در آن مكلف مىشود و مىتواند بتكاليف خود عمل كند . و از حد بيرون : از اندازه گذشته و خارج از اندازه و بسيار و زياد و بىنهايت . و از حد گذشتن : تعدى و تجاوز كردن و از مرتبهء خود خارج شدن . و از حد گذراندن : بىنهايت و بسيار كردن . و طغيان نمودن . و بىحد : بىنهايت و بسيار . و تا حدى كه : تا درجه‌اى كه و تا آنكه و تاكه . حد ( hodd ) ا . ع . محروم از بخت و نيكى و مانند آن . و ا خ : نام موضعى . حدأ ( had ' ) م . ع . حداه حدا ( از باب فتح ) : برگردانيد آن را . حدأ ( hada ' ) م . ع . حدئ بالمكان حدأ ( از باب سمع ) : بر چفسيد بدانجاى . و حدئ اليه و عليه : يارى داد او را و باز داشت از ظلم . و حدئ اليه : پناه گرفت بوى . و حدئ عليه : خشم گرفت بر او . و حدئت الشاة : گسسته شد سلا در شكم گوسپند پس مبتلا گرديد به درد . حدأ ( hada ' ) ع . ج . حدأة ( hada'at ) . حدأ ( heda ' ) ع . ج . حداة ( hedaat ) . و حدا بن نمرة و بندقة بن مظة ا خ : نام دو قبيله است و منه المثل : حدا حدا وراءك بندقة در تحذير از غارت مىگويند و يا حدأ ترخيم حداة است كه بمعنى غليواز باشد و المعنى تحديرها من بندقة القوس . حدا ( had ) ا . ع . برقرارى در مكان . حداء ( had ' ) ع . ج . حداة ( hadaat ) . حداء ( hed ' ) ع . ج . حداة ( hedaat ) . حداء ( hod ' ) و ( hed ' ) م . ع . حد الابل و بالابل حدوا و حداء و حداء : زجر كرد و راند شتران را بسرود و آواز . مر . حدو . حداء ( hadd ' ) ص . ع . رجل حداء : مرد زجركننده و رانندهء شتر بسرود . حداب ( had b ) ا . ع . سال قحط . حداب ( hed b ) ع . ج . حدب ( hadab ) . حدابير ( had bir ) ع . ج . حد بار . حدأة ( hadaat ) ا . ع . تبرى كه دو سر دارد . و سر تبر و پيكان تير . ج : حدأ ( hada ' ) و حداء . حداة ( hedaat ) ا . ع . غليواز . ج : حدأ ( heda ' ) و حداء ( hed ' ) و حد آن . و سوى گردن اسب بجانب گلو . حداث ( hodd s ) ا . ع . جماعت . حديث فاطمة عليه السلام : انها جاءت الى النبى صلى الله عليه و آله فوجدت عنده حداثا اى جماعة يتحدثون . حداثة ( had sat ) ا . ع . اول جوانى . و حداثة الامر : اول كار و شروع آن . حداثة ( had sat ) م . ع . حدث حدوثا و حداثة و حدثا و حدثى و حادثة و حديثى . مر . حدوث . حداثة ( hed sat ) ا . ع . آغاز و ابتدا و شروع و نو رسيدگى و تازگى چيزى . حداجة ( hed jat ) ا . ع . مركبى است زنان را مانند محفه . و پالان شتر . ج : حدائج .